1 อธิบาย
ค่าในฉากเป็นค่าสัมพัทธ์ ส่วนจอวัดเป็น nits (cd/m²) จอ SDR สว่างได้ราว 100 nits ถ้าไม่ม้วนเลย ค่าที่เกิน 1.0 จะถูกตัดทิ้ง ACES 2.0 SDR จึงวางเทา 18% ไว้ที่ 10 nits และค่า 1.0 ที่ราว 46 nits เพื่อเหลือที่ให้ไฮไลต์ ส่วน sparks ของเราที่ราว 62 สว่างกว่าขาวกระจายราว 6 stop
จอ HDR มีเพดานสูงกว่ามาก (สัญญาณ PQ เก็บได้ถึง 10,000 nits แต่จอจริงแต่ละรุ่นสว่างไม่เท่ากัน) ACES 2.0 มี view แยกตามเพดาน 500, 1000, 2000 และ 4000 nits เทากลางขยับขึ้นนิดเดียว ที่ว่างที่เพิ่มมาส่วนใหญ่ไปอยู่ที่ไฮไลต์ ลองหา view ที่เล็กที่สุดที่ sparks ไม่ชนเพดานและขาวกระจายได้อย่างน้อย 100 nits
peak above SDR (stops) = log2(peak nits / 100)2 ลงมือลอง
โจทย์: ให้ sparks ไม่ชนเพดานจอ (≤ 0.05%) และขาวกระจาย (1.0) สว่างอย่างน้อย 100 nits
ACES 2.0 SDR ช่วยไฮไลต์ได้มาก แต่ดูว่าขาวกระจายเหลือกี่ nits แล้วลองไล่เพดาน HDR จาก 500 ขึ้นไป
3 เจาะลึก
จากค่าในฉากเป็น nits
ค่าใน comp บอกปริมาณแสงแบบสัมพัทธ์ (1.0 ≈ ขาวที่สะท้อนแสงปกติ) ส่วนจอวัดแสงที่ปล่อยออกมาเป็น nits การกำหนดว่าค่า 1.0 จะอยู่ที่กี่ nits และค่าที่สูงกว่านั้นจะไปทางไหน เป็นหน้าที่ของ output transform ไม่ใช่ของ comp
| view ของ ACES 2.0 | เทา 18% | ค่า 1.0 | sparks 62 |
|---|---|---|---|
| SDR 100 nits (Rec.709) | 10.0 nits | 45.8 nits | 99.1 nits |
| HDR 500 nits (P3 D65) | 13.2 nits | 89.1 nits | 475 nits |
| HDR 1000 nits (P3 D65) | 14.5 nits | 106.6 nits | 912 nits |
| HDR 2000 nits (P3 D65) | 15.8 nits | 121.7 nits | 1,707 nits |
| HDR 4000 nits (P3 D65) | 16.8 nits | 133.9 nits | 3,059 nits |
sparks ที่ 62 อยู่เหนือขาว 6 stop ไม่มีจอ SDR ไหนแสดงได้ตรง ๆ
PQ กับ HLG
PQ (SMPTE ST 2084) เป็นสัญญาณแบบสัมบูรณ์ ค่าหนึ่งหมายถึงจำนวน nits หนึ่ง เก็บได้ถึง 10,000 nits ส่วน HLG (ITU-R BT.2100) เป็นแบบสัมพัทธ์ จอแต่ละเครื่องปรับให้เข้ากับเพดานของตัวเอง ทั้งสองแบบอยู่ในมาตรฐาน BT.2100
ขาวกระจายใน HDR
ACES 2.0 ไม่ได้ตรึงขาวกระจายไว้ที่ตัวเลขเดียว ค่า 1.0 ไปอยู่ที่ราว 46 nits บน SDR, 89 nits บน HDR 500, 107 nits บน HDR 1000 และ 134 nits บน HDR 4000 ยิ่งเพดานสูง ค่ากลาง ๆ ก็ขยับขึ้นตามนิดหน่อย ส่วนข้อแนะนำ ITU-R BT.2408 ใช้ 203 nits เป็นขาวอ้างอิงของ HDR ตัวเลขที่ใช้จริงขึ้นกับสเปกของงานส่งและ output transform
comp ทำอะไรได้บ้าง
สิ่งที่ comp ควบคุมคือข้อมูล: ไม่ clamp ค่าสูง ไม่อบ view ลงไฟล์ และให้ไฮไลต์มีรายละเอียดจริง (ไม่ใช่ก้อนขาวแบน) เพราะบนจอ HDR รายละเอียดที่ซ่อนอยู่เหนือ 1 จะถูกเห็น ลองตรวจงานผ่าน view ที่ม้วนไฮไลต์ หรือลด exposure ใน Viewer ดูด้วย
- 1เก็บค่าเกิน 1
- 2เช็กไฮไลต์ด้วย exposure ต่ำ
- 3ส่ง scene-linear
- 4output transform ต่อจอ
4 ในงานจริง
ทำใน Nuke
- Viewer: ลด exposure (f-stop) ลงหลาย stop เพื่อดูว่าไฮไลต์มีรายละเอียดหรือแค่ก้อนขาว ค่าในภาพไม่เปลี่ยน
- Viewer: เลือก display/view แบบ HDR ได้ถ้าจอ, ระบบ และ config รองรับ (เช็กกับเวอร์ชันที่ใช้)
- Write (ทบทวนจาก CS4): EXR ส่งต่อเป็น scene-linear ส่วนไฟล์ HDR สำหรับดู ใส่ output transform แบบ HDR ของ config
- Clamp: ใช้เฉพาะตอนทำ mask หรือ matte ไม่ใช้กับภาพสีที่ส่งงาน
พลาดบ่อย → แก้ยังไง
- ✗ Clamp ค่าที่ 1 ก่อนส่งงาน "เพื่อความปลอดภัย"✓ HDR master จะไม่มีไฮไลต์ให้ใช้ ส่งค่าเต็มแล้วให้ output transform จัดการ
- ✗ ไฮไลต์เป็นก้อนขาวแบน (เช่น element ที่ตันมาแล้ว)✓ บนจอ HDR จะเห็นชัด เติมรายละเอียดหรือใช้ element ที่ไม่ตัน
- ✗ คิดว่าจอ HDR ทุกเครื่องสว่าง 10,000 nits✓ 10,000 คือเพดานของสัญญาณ PQ จอจริงสว่างน้อยกว่าและต่างกันตามรุ่น
เช็กก่อนส่งช็อต
- ไม่มี Clamp บนภาพสีก่อน Write
- ไฮไลต์มีรายละเอียดเมื่อลด exposure ใน Viewer
- EXR ส่งต่อเป็น scene-linear (ทบทวนจาก CS4)
- รู้สเปกของงานส่ง: SDR, HDR หรือทั้งสอง
5 เช็กตัวเอง
ทำไมต้องเก็บค่าเกิน 1 ไว้ใน EXR แม้งานนี้จะส่งแค่ SDR
🔒 ตอบคำถามด้านบนก่อน แล้วการ์ดนี้จะเปิด
1. จอ HDR เพดาน 1,000 nits สว่างกว่าเพดานจอ SDR (100 nits) กี่ stop
2. ความต่างหลักของ PQ กับ HLG คืออะไร
ตัวเลขมาจากไหน: สูตรสีมาจาก src/figures/colormath.ts (sRGB IEC 61966-2-1, ARRI LogC3 EI 800, primaries ของ sRGB/P3/Rec.2020/ACES AP1 และ Bradford ซึ่งตรวจกับตัวเลขอ้างอิงแล้ว) เส้นและพิกเซลเป็นผลลัพธ์ ACES 2.0 จริงจาก OCIO 2.6 กับ ACES studio config v4.0.0: SDR = sRGB - Display / ACES 2.0 - SDR 100 nits (Rec.709) และ HDR = Rec.2100-PQ - Display / ACES 2.0 - HDR 500/1000/2000/4000 nits (P3 D65) เส้นกลางเป็นค่าจริงทุก 1/16 stop ส่วนพิกเซลสีผ่าน LUT 33³ ที่อบจาก OCIO (ต่างจากค่าจริงไม่เกินราว 0.02) SDR clip คือ view Un-tone-mapped ที่ถูกจอตัดที่ 100 nits ค่า nits ถอดจาก PQ (SMPTE ST 2084) ซึ่งไปได้ถึง 10,000 nits เทา 18% = 10.0 nits (SDR), 13.2 / 14.5 / 15.8 / 16.8 nits (HDR 500/1000/2000/4000) ค่า 1.0 = 45.8 nits (SDR), 89.1 / 106.6 / 121.7 / 133.9 nits ข้อแนะนำ ITU-R BT.2408 ใช้ 203 nits เป็นขาวอ้างอิงของ HDR แต่ ACES 2.0 ไม่ได้ตรึงค่า 1.0 ไว้ที่ตัวเลขนั้น "ชนเพดาน" = ช่องที่สว่างสุดถึง 98% ของเพดานขึ้นไป วัดแล้วผ่านที่ HDR 1000, 2000 และ 4000